|
|
||
|
ERP, bir işletmeyi oluşturan tüm departmanların donanım ve yazılımdan oluşan entegre bir sistem çatısı altında toplanmasıdır. Departmanlar arasında veri paylaşımını sağlayarak işletmenin verimliliğini arttırır. Bir ERP yazılımı ana hatlarıyla 7 bölümden oluşur:
|
||
![]() |
ERP bir
şirketin iş performansını nasıl arttırır ?
|
|
MRP, 1960’lı yıllarda bağımlı
talep kavramı ile birlikte ilk kez Orlicky tarafından IBM firmasında stok
kayıtlarının tutulması ve takibi amacıyla ortaya atılmıştır. Daha sonraki
yıllarda üretim planlaması tekniğinin destek alt sistemi olarak gelişmiş bir
bilgi sistemi ve benzetim boyutuyla planlama ve kontrol tekniği olarak yerini
almıştır(DAĞLI,1984).
Malzeme İhtiyaç Planlaması felsefesi A.B.D.’de 1960’lı yılların sonuna doğru
imalatın hızla geliştiği bir dönemde ortaya çıktı. Büyüyen ekonominin getirdiği
yoğun talep, üreticileri yüksek hacimli seri üretime yöneltmiş olduğundan temel
sorun hedeflenen üretim miktarlarını gerçekleştirmeye yetecek hammadde ve
malzemenin tedariki idi.
Bu sorunu çözmek amacıyla işletme yöneticileri parçalara ilişkin statik
bilgileri, ürün ağaçlarını, ürünlerin satış tahminlerini bilgisayara girmeye
başladılar. Verileri eşleştiren bilgisayarlar önce gereken hammadde miktarını
belirleyip sonra da mevcut stoklara ve verilmiş siparişlere bakarak ısmarlanması
gereken doğru miktarları verince sorun çözülmüş oldu. Bu yöntem Malzeme İhtiyaç
Planlaması(MİP) olarak bilinmektedir.
Malzeme İhtiyaç Planlaması son ürün için hazırlanmış ana üretim programını,
burada kullanılan hammadde ve parçaların temini için ayrıntılı bir programa
dönüştürmeye yönelik işlemsel teknikler topluluğudur.
Kolay ve anlaşılır bir mantığa sahip olan MRP, işletmenin üretim konusunu
oluşturan mamul bileşenlerinin(hammaddeler, parçalar, alt montaj grupları)
ihtiyaçlarının kesin olarak ortaya konulması ve planlanması yaklaşımıdır.
Malzeme İhtiyaç Planlamasının mantığı oldukça basit olmakla birlikte yaklaşımı
önemli yapan uygulamadaki veri ve işlem hacminin büyüklüğüdür. Ana üretim
planında yer alan her son ürünün yüzlerce parçadan meydana gelmesinin neden
olduğu işlem yükünün yanı sıra, uygulamada kaçınılmaz olarak karşılaşılan
değişimlerde bir dizi işlemin çok kısa zamanda yapılmasını gerektirmektedir.
İlk zamanlarda bu sistemler çok büyük boyutlu bilgisayar yardımıyla, ancak büyük
şirketlerce kullanılmaktaydı. Zamanla bilgisayar teknolojisindeki ilerlemeler
sayesinde performansı yüksek, fiyatı makul, yüksek hızlı bilgisayarların
piyasaya çıkması ve uygulama program ve yazılımlarının geliştirilmesiyle bu
sistemlerin kullanımı yaygınlaşmaya başladı.
Şekil 2’de MRP sisteminin girdi ve çıktıları görülmektedir.
|
Şekil 2. MRP Girdi ve
Çıktıları
MRP sistemi bu üç temel girdiler sağlanmadan çalıştırılamaz. Bu nedenle MRP
sistemini kullanmak isteyen işletmelerin öncelikle bu üç girdiyi sağlaması
gereklidir.
Şekil 2’de bir M mamulüne ilişkin ürün ağacı görülmektedir. Buradan hareketle
malzeme gereksinim planını oluşturalım.
|
Şekil 3. M Mamulü Ürün Ağacı
| Parça | Açıklama | Temin Süresi | Zaman (Hafta) | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | |||
| M |
|
1 | 80 |
|
||||
| A |
|
2 | 130 |
|
||||
| B |
|
1 | 200 |
|
||||
| C |
|
1 | 240 |
|
||||
| D |
|
2 | 370 | 200 |
|
|
||
| E |
|
3 | 390 |
|
||||
Tablo1. M Mamulü Malzeme
İhtiyaç Planı Tablosu
Şekilden de görüldüğü gibi M mamulü bağımsız, diğerleri ise bağımlı stok kalemlerini temsil etmektedir. Yani A,B,C,D ve E’nin talebi M’nin talebine bağlıdır. Diğer taraftan M,A,B,C,D,E için gerekli imalat ve tedarik süreleri sıra ile 1,2,1,1,2,3 hafta ve elde mevcut stoklar aynı sıraya göre 20,30,40,20,20,10 adettir. Üretim programına göre 6. hafta sonunda 100 Adet M mamulü üretilmiş halde hazır bulunması isteniyorsa malzeme gereksinimi tablo l’deki gibi olacaktır.
Çeşitli bilimsel yayınlarda MRP sisteminin uygulanması sonucu firmaların daha düşük stok düzeyleri, daha az envanter tutma maliyetleri, daha kısa üretim temin temin süreleri, müşteriye zamanında teslim gibi kazançlara sahip oldukları belirtilmektedir. Ancak bu faydalara rağmen MRP sisteminin bazı eksiklikleri mevcuttur. Örneğin, malzeme ihtiyaçlarını, iş ve satınalma emirlerini üretirken, fabrika kapasitesinin bu üretimi gerçekleştirmek için yeterli olup olmadığını incelemez. Bu eksiklik Kapalı Çevrimli Malzeme İhtiyaç Planlamasının geliştirilmesine sebep olmuştur. Kapalı Çevrimli MRP; MRP çerçevesinde kullanılan ve üretim planlanmasının diğer fonksiyonlarını, ana üretim programını ve kapasite ihtiyaç planlamasını da içeren bir sistemdir. Burada önemli olay, atölye düzeyi kontrolün sağlanması, başka bir deyişle kapasite ihtiyaç planlamasını da planlama kapsamına alınmasıdır.